فایل pdf آموزش پایگاه داده مکانی

Mobile GIS ، دسترسی به قدرت نقشه ها از همه جا

نقشه و داده های مکانی خود را در جیبتان بگذارید

در این نوشته قصد داریم شما را با موبایل جی آی اس یا GIS تحت موبایل و یا حرفه ای تر بگوییم سامانه اطلاعات مکانی تحت موبایل (به انگلیسی Mobile GIS)، آشنا سازیم. با ما همراه باشید… .

پیشتر در نوشته سیستم اطلاعات جغرافیایی چیست، توضیح دادیم که اطلاعات مکانی به رکن چهارم در تصمیم‌گیری‌ها تبدیل شده اند و باعث شده اند توسعه سامانه اطلاعات مکانی نیز افزایش یابد. استفاده از این سامانه ها، کمک فراوانی در پردازش، تجزیه و تحلیل داده‌های مکانی و در نهایت تصمیم‌گیری‌های بهینه در مسایل مدیریتی می‌کنند. همچنین اگر به یاد داشته باشید، در نوشته Web GIS چیست نیز توضیح دادیم که برای به کارگیری GIS در کسب و کار و یا سازمان تان، سه روش را می توانید استفاده کنید:

ما تا کنون در سایت GISPlus، اقدام به انتشار نوشته­ های آموزش Web GIS و همچنین بسته آموزش Web GIS و نیز دوره آموزش Web GIS نموده ­ایم. از این به بعد می­خواهیم به مخاطبین و علاقمندان، آموزش Mobile GIS را در سایت GISPlus ارایه نماییم.

این اولین نوشته آموزش موبایل جی آی اس می باشد و پس از آن نوشته­ های دیگر منتشر خواهند شد. اگر به دریافت این نوشته ­های آموزشی علاقمند هستید، پیشنهاد می­ کنیم در کلاس Mobile GIS  ثبت­ نام نمایید تا همواره آخرین آموزش موبایل GIS را در ایمیل خود داشته باشید.

ثبت نام رایگان در کلاس Mobile GIS

Mobile GIS چیست؟

بسیار ساده بگویم:

موبایل GIS یعنی استفاده از مزایای GIS در هر مکان و از طریق هر دستگاه

این دستگاه می تواند یک گوشی هوشمند تلفن همراه، یک تبلت (به انگلیسی Tablet)، یک ساعت هوشمند، یک خودرو و یا هر دستگاه متحرک دیگری باشد.

یک مثال می­ زنیم؛ امروزه، بیشتر ما از نقشه گوگل استفاده کرده­ ایم. در نقشه ­های گوگل، راه ­های بین شهری و معابر شهری و همچنین اماکن سطح شهرها وجود دارند. گوگل این اطلاعات را از طریق وب سایت در اختیار همه مردم دنیا قرار داده است و سامانه تحت وب و همچنین اپلیکیشن تحت موبایل برای کار با این نقشه ها فراهم کرده است. امروزه ما براحتی می توانیم از طریق مرورگر وب و یا اپلیکیشن موبایل، این نقشه ها را مشاهده کنیم و از آن­ها پرس­ و جو داشته باشیم. مثلا بپرسیم سی و سه پل کجاست و اگر من در ورودی شهر اصفهان باشم چطور می­ توانم به آن­جا بروم؟ در حالت سنتی شما به نقشه شهر اصفهان نیاز دارید اما با استفاده از تکنولوژی روز، این ساده ­ترین نمونه Web GIS و Mobile GIS هست که برای شما مثال زدیم. البته این نمونه بسیار ساده است و امروزه از آن­ها به عنوان Interactive Map یاد می ­شود و قطعا یک Mobile GIS باید امکانات بسیار بیشتری داشته باشه که در ادامه کلاس آموزش Mobile GIS با آن­ها آشنا می ­شوید.

اینک که با یک تعریف ساده و روان از Mobile GIS آشنا شدید، بهتر است قدری وارد جزئیات بشویم و یک تعریف دقیق ­تر و فنی­ تر از GIS تحت موبایل ارایه کنیم.

Mobile GIS، یک سامانه اطلاعات جغرافیایی است که بیشتر بر روی دستگاه­ های تلفن همراه هوشمند و Tabletها مورد استفاده قرار می ­گیرد. با موبایل GIS، امکان استفاده از نقشه ها و داده های مکانی از هر جایی و برای هر کسی امکان پذیر می ­شود و این همان هدف استفاده از Mobile GIS است. در حقیقت، Mobile GIS تلفیقی از سه تکنولوژی GIS، GPS و شکبه ­های بی ­سیم می ­باشد.

کاربرد Mobile GIS

در این بخش می ­خواهیم شما را با کاربرد Mobile GIS، آشنا کنیم. اگرچه کاربردهای موبایل GIS بسیار زیاد و گسترده می ­باشند اما ما در این نوشته، چند کاربرد مهم آن را به شما توضیح می­ دهیم. در نوشته­ های بعدی در زمینه آموزش موبایل GIS، کاربردهای دیگری را نیز معرفی می ­کنیم.

اپلیکیشن نقشه همراه

استفاده از Mobile GIS، به مردم و شهروندان این امکان را می ­دهد تا در هرجایی نقشه­ ها را بر روی گوشی تلفن همراه خود داشته باشند و بتوانند موقعیت خود را بر روی نقشه مشاهده کنند، بدانند اطرافشان چه چیزهایی وجود دارد و دور و برشان چه خبر است. آن­ها می­ توانند از طریق اپلیکیشن موبایل، دنبال چیزی بگردند. کافی است نام آن را وارد کنند و اپلیکیشن مجهز به GIS، نتایج را بر روی نقشه به آن­ها نشان می­ دهد. وقتی می­ خواهند از جایی به جای دیگر بروند، می­ توانند به راحتی گوشی خود را از جیب خارج کنند تا یک اپلیکیشن GIS، به آن­ها بگوید بهترین مسیر برای رفتن به آن­جا کدام است. امروزه به لطف فراگیر شدن دستگاه ­های هوشمند متصل به اینترنت و با استفاده از انواع سنسورهایی که این دستگاه ­ها دارند، اطلاعات جامعی در دنیا تولید و نگهداری شده است. این اطلاعات، هوشمندی را برای مردم دنیا، به ارمغان آورده ­اند. امروزه اپلیکیشن موجود بر روی گوشی تلفن همراه شما که به نقشه هم مجهز است، به راحتی به شما ترافیک خیابان­ های شهر را نمایش می ­دهد و به شما می­ گوید سریع­ترین مسیر برای رسیدن به مقصدتان کدام است و این تنها ساده ­ترین کاربرد یک اپلیکیشن نقشه ای می ­باشد. این­ ها نمونه­ های کوچکی از کاربرد Mobile GIS برای عموم مردم و شهروندان هستند.

اگر یک متخصص GIS و یا یک کارشناس در یک سازمان یا شرکت هستید، با Mobile GIS قدرت GIS را از دفتر کارتان و پشت رایانه تان به میدان عملیات منتقل می کنید. تکنولوژی Mobile GIS به متخصصان میدانی این امکان را می دهد تا جمع آوری اطلاعات جغرافیایی ذخیره سازی، به روزرسانی، نگهداری و تجزیه و تحلیل آن ها را به راحتی انجام دهند. موبایل GIS آمده و کار متخصصان را بسیار ساده کرده. سازمان ها و شرکت هایی که می خواهند آماربرداری کنند و یا جمع آوری اطلاعات داشته باشند، با استفاده از Mobile GIS می توانند کاغذ را از فرآیندهای خود حذف کرده و نه تنها مدت زمان برداشت اطلاعات را کاهش دهند بلکه دقت اطلاعات را افزایش داده و اعتبارسنجی داده های جمع آوری شده را به راحتی انجام دهند. این یعنی جمع آوری اطلاعات مکانی با موبایل.

اگر نیاز به نظارت بر عملکرد پرسنل میدانی و یا پیمانکاران خود دارید، Mobile GIS به کمک شما می آید. شما به راحتی می توانید یک اپلیکیشن موبایل در اختیار آن ها قرار دهید و آن ها نه تنها کارهای خود را بر روی آن ثبت و ضبط کنند بلکه مسیر حرکت آن ها، مکان های توقف آن ها، مدت توقف و بسیاری پارامترهای دیگر به صورت اتوماتیک ثبت می شوند. این اطلاعات بر روی حافظه دستگاه، قابل ذخیره سازی هستند و می توان پس از برقراری ارتباط با اینترنت، آن ها را به رایانه مرکزی شما ارسال نمود تا شما با استفاده از یک پنل تحت وب، اقدام به مشاهده عملکرد پرسنل خود نمایید. اگر دستگاه هایی که به پرسنل خود داده اید در لحظه به اینترنت متصل باشند، شما می توانید در دفتر کار خود، محل فعلی آن ها را بر روی نقشه مشاهده نمایید و ببینید امروز چه مسیرهایی را پیموده اند. شما می توانید یک پیام فوری به آن ها ارسال نمایید و این گونه با آن ها در ارتباط باشید. پس Mobile GIS یک ابزار نظارتی عالی است.

صحت سنجی اطلاعات

در جمع آوری اطلاعات و فرآیندهای آماربرداری، همواره صحت اطلاعات برداشت شده، یک دغدغه می باشد. در روش های کاغذی و سنتی معمولا شما یک ناظر دارید که به صورت میدانی اقدام به بررسی چند نمونه تصادفی می نماید و همواره صحت اطلاعات به صورت تقریبی اعلام می شود. با به کارگیری Mobile GIS، شما مطمئن هستید که پرسنل و پیمانکاران برداشت اطلاعات، حتما در محل برداشت اطلاعات حاضر شده اند و اطلاعات ثبت شده را مشاهده نموده اند. با استفاده از GPS دستگاه، می توانید مختصات جغرافیایی محل برداشت اطلاعات را به صورت اتوماتیک ذخیره نمایید. همچنین می توانید در دستورالعمل های برداشت اطلاعات، به پرسنل و پیمانکاران بگویید که مجاب به ثبت تصویر، فیلم و یا صدا از اطلاعات مشاهده شده هستند. این گونه فرآیند نظارت بر عملکرد پرسنل با استفاده از موبایل GIS و همچنین صحت سنجی اطلاعات می  تواند به صورت دفتری انجام پذیرد. همچنین اگر ناظران مایل به نظارت میدانی باشند می توانند با استفاده از دستگاه موبایل، در محل حاضر شده و در صورت مشاهده نواقص، اطلاعات برداشت شده را تایید نکرده تا پرسنل و پیمانکاران، موظف به اصلاح آن اطلاعات شوند.

سایر کاربردهای GIS موبایل

کاربردهای موبایل GIS به این موارد ختم نمی شوند. ما در ادامه آموزش Mobile GIS در سایت GISPlus شما را با کاربردهای بیشتر، به تفصیل آشنا خواهیم کرد. اما در این جا به صورت کلی، چند کاربرد دیگر Mobile GIS را ذکر خواهیم کرد. امروزه Mobile GIS استفاده گسترده ای توسط آتش نشانان، پلیس، مهندسان، نقشه برداران، مامورین ادارات آب، برق، گاز و تلفن، مامورین پست، مامورین سرشماری، بازاریابان، نیروهای توزیع محصولات، کارشناسان بیمه و سایر افراد دارد. این کاربران می توانند توسط موبایل جی آی اس، کارهای زیر را انجام دهند:

  • تهیه نقشه
    ایجاد، ویرایش و بروزرسانی نقشه ها در محل

  • فهرست برداری و آماربردای تجهیزات و دارایی ها
    ایجاد و نگهداری بانک اطلاعات مکانی و توصیفی از اموال و دارایی های یک سازمان

  • بازرسی میدانی
    بازرسی میدانی تجهیزات و دارایی ها و ثبت اطلاعات از وضعیت آن ها

  • گزارش تصادف و حادثه
    ثبت گزارش تصادفات، رخدادها و حوادث به همراه تصاویر و سایر اسناد به منظور اقدامات آتی و تحلیل های تصادفات

  • نظارت بر پروژه ها
    ثبت گزارش ناظران پروژه ها به همراه تصاویر و سایر اسناد

  • تحلیل های مکانی و تصمیم گیری
    انجام تحلیل های مکانی نظیر اندازه گیری، بافرزنی و… در محل

  • توزیع و تحویل محصولات
    مشخص نمودن محل مشتریان، تحویل سریع محصولات، نظارت بر تحویل کالا، نظارت بر پرسنل توزیع کالا، مسیریابی بهینه ماشین های تحویل کالا

  • قرائت کنتور
    میزان کارکرد کنتورهای آب، برق و گاز به راحتی بر روی یک اپلیکیشن موبایل ثبت می شود. علاوه بر آن می توان به صورت اتوماتیک، محل مشترکین را ثبت و ضبط نمود.

  • ارزیابی خسارت
    ثبت و ضبط اسناد مربوط به خسارت وارد شده به اموال بیمه شده

  • مدیریت شهری
    یکی از عرصه های مهم در داخل شهرها، امور مرتبط با مدیریت شهری همانند مدیریت اورژانس و شرایط اضطراری، مشارکت شهروندان، فهرست برداری و نگهداری از املاک و دارایی های شهری، امنیت و ایمنی عمومی در شهر، امور مربوط به زیست شهری، ثبت وقایع و حوادث ترافیکی، کنترل ترافیک شهری و پاسخ به هنگام به درخواست های شهروندان با خدمات مکان مبنا، می باشند که سامانه اطلاعات جغرافیایی موبایل، می تواند در بررسی و مدیریت آن ها در سطح بالایی به کار رفته و انجام این امور را تسهیل نماید.

مزایای Mobile GIS

استفاده از Mobile GIS مزایای بسیاری دارد و ما شما را در نوشته ­های بعدی بیشتر با این مزایا آشنا خواهیم کرد. اما در این­جا چند مورد از مهم­ ترین مزایای Mobile GIS را

پیشنهاد می کنیم  پایگاه داده مکانی PostgreSQL

می­ آوریم:

  • دسترسی ساده و آسان به اطلاعات مکانی

  • افزایش بهروری و دقت عملیات میدانی
  • به روز نگهداری آسان داده های مکانی و افزایش دقت آن ها

  • حذف کاغذ از فرآیندهای کاری سازمان ها و کسب و کارها

  • بهبود دقت تحلیل های مکان مبنا و کمک به تصمیم گیری

نتیجه گیری

سیستم اطلاعات جغرافیایی یا GIS، در مسیر توسعه و تکامل خود، امروزه در سطح وسیعی در زمینه ­های مختلف، کاربرد پیدا کرده و با توجه به پیشرفت­ های چشم­گیر آن به ویژه در سال­های اخیر و ادغام آن با سایر تکنولوژی­ ها، برنامه ­ریزی و تصمیم­ گیری را تسهیل نماید.

سیستم اطلاعات جغرافیایی موبایل، دارای ویژگی های منحصر به فردی بوده و با توجه به سادگی دسترسی به آن، می تواند برای کاربردهای گوناگون و اهداف متفاوت، مورد استفاده قرار گیرد. امروزه بیشتر سازمان ها و کسب و کارها می توانند در سطح گسترده ای از مزایای سیستم اطلاعات مکانی موبایل بهرمند شوند. ما در هر کسب و کاری که باشیم، برای بهبود کسب و کارمان و افزایش سودآوری، نیازمند تصمیم گیری بهینه می باشیم و این مهم میسر نیست مگر با وجود اطلاعات دقیق و به روز در حوزه کسب و کارمان. در حقیقت ما در هر کسب و کار، نیازمند ایجاد بانک اطلاعات در مدت زمان کم و به دور از پیچیدگی ها و فرآیندهای سنتی می باشیم. این کار، نیازمند ابزارها و تکنولوژی هایی است که بتواند در جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز برای تشکیل چنین پایگاهی کمک کند. سامانه اطلاعات مکانی موبایل یا Mobile GIS، با توجه به قابلیت انعطاف و توانایی های بالای خود، می تواند ابزار مناسبی برای جمع آوری اطلاعات به همراه ده ها قابلیت کاربردی و ارزشمند دیگر را برای ما فراهم آورد.

سخن پایانی

ما قصد داریم، در کلاس رایگان آموزش Mobile GIS، نوشته ‏هایی را منتشر کنیم و شما را با کاربردهای Mobile GIS آشنا کنیم. همچنین ما به زودی آموزش برنامه نویسی Mobile GIS را در سایت GISPlus شروع خواهیم کرد. اگر مایل هستید که نوشته ‏های بعدی را در ایمیل خود دریافت نمایید، می توانید هم اینک از طریق فرم زیر، در این کلاس رایگان، ثبت نام نمایید.

عضویت رایگان در کلاس Mobile GIS

همچنین اگر در کانال تلگرام GISPlus باشید و یا صفحه اینستاگرام GISPlus را پیگیری نمایید، از آخرین نوشته ها، آگاه خواهید شد.

پیشنهاد ما برای خواندن

  • کلاس رایگان Web GIS
  • سیستم اطلاعات جغرافیایی متن باز
    سیستم اطلاعات جغرافیایی متن باز
  • وب جی آی اس چیست؟
    وب جی آی اس چیست؟
منصور ادیبی نزدیک به یک دهه است که در زمینه WebGIS و MobileGIS فعالیت می‌نماید. از جمله فعالیت‌های وی، مشاوره و آموزش در زمینه پیاده‌سازی GIS با تمرکز بر استفاده از ابزارهای متن-باز می‌باشد. او فعالیت در پیاده‌سازی پروژه‌های بزرگ کشور را در پیشنه خود دارد. برای آشنایی بیشتر با منصور ادیبی، به وبگاه شخصی او به نشانی http://mansour.adibi.info مراجعه نمایید.